Katten dragen ziekteverwekkers bij zich. Van sommige ziekteverwekkers kunnen mensen ook ziek worden. U kunt de kans op ziekte verkleinen. Op deze pagina leest u hoe ziekteverwekkers zich vanaf katten verspreiden, wat u kunt doen om de kans op ziekte te verkleinen en welke ziekten katten kunnen overdragen.  

Ziekteverwekkers kunnen op verschillende manieren van katten bij mensen terechtkomen:

  • Via direct contact. Bijvoorbeeld als u een kat aait of knuffelt.
  • Via het speeksel van een kat. Bijvoorbeeld als het dier uit uw hand eet of uw hand likt.
  • Via de uitwerpselen van een kat. Bijvoorbeeld als u de kattenbak verschoont.

Tips om te voorkomen dat u ziek wordt 

Met deze tips verkleint u de kans dat u ziek wordt door ziekteverwekkers van katten:

  • Was uw handen met water en zeep
    • nadat u een kat heeft geaaid of geknuffeld;
    • nadat een kat uit uw hand heeft gegeten of uw hand heeft gelikt;
    • nadat u een kattenbak heeft verschoond.
  • Laat uw kat niet in uw gezicht likken
  • Laat uw kat niet in uw bed slapen.
  • Zorg dat zandbakken goed zijn afgedekt, zodat katten hier niet in poepen.
  • Bent u zwanger? Laat de kattenbak dan door iemand anders verschonen of draag handschoenen bij het verschonen.

Houd uw kat gezond

Heeft u zelf een kat? Met deze tips verkleint u de kans dat een ziekteverwekker van het dier op u wordt overgedragen:

  • Ontworm uw kat regelmatig, zeker jonge dieren. Bekijk wanneer u uw kat moet ontwormen op licg.nl.
  • Vaccinaties kunnen voorkomen dat ziekten van de kat op de mens overgaan. Vraag uw dierenarts wanneer uw kat deze vaccinaties moet krijgen. Op licg.nl leest u om welke vaccinaties het gaat.
  • Bestrijd vlooien en luizen.
  • Controleer regelmatig op teken en verwijder deze zo snel mogelijk. Geef uw kat geen slachtafval of rauw vlees.
  • Komt uw kat thuis met een dood dier, zoals een vogel of muis? Raak het dode dier niet met blote handen aan en was uw handen na het opruimen met water en zeep.

Het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG) weet alles over de gezondheid van huisdieren. Meer weten over de gezondheid van uw kat? Neem contact op met de dierenarts of kijk op licg.nl.

Ik ben gekrabd of gebeten door een kat. Wat nu?

Spoel de krabwond of bijtwond goed uit met lauw water. Neem bij een beet dezelfde dag nog contact op met de huisarts, en bij een krab als u zich zorgen maakt. Neem in het buitenland contact op met de alarmcentrale van uw verzekering.

De (huis)arts zal bekijken of u een vaccinatie tegen tetanus of hondsdolheid nodig heeft, of antibiotica om een ontsteking te voorkomen.

Ik heb klachten. Wat nu?

Denkt u dat u ziek bent geworden door contact met een kat? Of heeft u ernstige klachten na contact met een kat, of klachten die niet weggaan? Neem dan altijd contact op met een arts. Vertel dat u contact heeft gehad met een kat, en wanneer dit was.

Ziekten die mensen van katten kunnen krijgen

Katten kunnen verschillende ziekten doorgeven. We zetten er hier een aantal op een rij. Deze komen vaak voor of kunnen mensen ernstig ziek maken. Daaronder volgen nog een aantal ziekten. Die komen minder vaak voor of zijn minder ziekmakend voor mensen.

Hoe krijgt iemand toxoplasmose?

Toxoplasmose wordt veroorzaakt door een parasiet die in katten leeft. De eitjes van deze parasiet zitten vooral in de poep van jonge katten. Katten raken besmet door het vangen van muizen of het eten van rauw vlees. Uit de besmette kattenpoep komen de eitjes in de omgeving terecht. Zo kunnen ze aan handen komen en kunnen mensen besmet raken. Bijvoorbeeld door:

  • Het schoonmaken van de kattenbak.
  • Tuinieren.
  • Het eten van ongewassen groente.

Mensen kunnen ook toxoplasmose krijgen door het eten van rauw of onvoldoende verhit vlees.

Welke klachten passen bij toxoplasmose?

Meestal merkt iemand niets van een besmetting met de parasiet die toxoplasmose veroorzaakt. Soms ontstaat moeheid, lusteloosheid, koorts of krijgt iemand gezwollen lymfeklieren. De klachten kunnen ernstiger zijn bij kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand.

  • Bent u zwanger en heeft u nog niet eerder toxoplasmose gehad? Dan kunt u de parasiet overdragen aan uw ongeboren baby. De baby kan daardoor ernstige afwijkingen krijgen. U kunt ook een miskraam krijgen.
  • Heeft u een lage weerstand? Dan kunt u meer last hebben van de ziekte of uw weerstand verliezen.

Hoe kunt u toxoplasmose voorkomen?

U kunt een aantal maatregelen nemen om de kans op toxoplasmose kleiner te maken. Deze adviezen zijn vooral belangrijk voor zwangeren:

  • Laat, als dat kan, het schoonmaken van de kattenbak aan iemand anders over. Lukt dit niet? Verschoon de kattenbak dan dagelijks en draag handschoenen tijdens het verschonen.
  • Tuinier alleen met handschoenen aan.
  • Eet geen rauw vlees.
  • Was alle groente en fruit goed, voordat u het eet.
  • Was goed en regelmatig uw handen.
  • Gebruik geen kookspullen voor vlees en groenten door elkaar.
  • Verhit vlees goed door, voordat u het eet.

Bent u erg ziek, gaan de klachten niet weg of maakt u zich zorgen? Neem dan contact op met de huisarts en vertel dat u contact heeft gehad met een kat.

Lees meer over toxoplasmose bij mensen.  
Lees meer over toxoplasmose bij dieren.

Hoe krijgt iemand kattenkrabziekte?

Mensen kunnen kattenkrabziekte krijgen via het speeksel van een kat, bijvoorbeeld na een krab of beet. Deze ziekte ontstaat door de bartonella henselae-bacterie. Katten hebben geen last van deze bacterie, maar mensen kunnen er ziek van worden. Vaak zijn dit kinderen, ouderen of mensen met een lage weerstand.
Welke klachten passen bij kattenkrabziekte?
Bij een goede weerstand merkt iemand meestal niets van de kattenkrabziekte. Sommige mensen krijgen wat koorts. Meestal verloopt de ziekte zo:

  • Rond de krab of beet komen blaasjes die weer verdwijnen.
  • Een aantal weken later kunnen de lymfeklieren opzetten. Iemand kan dan koorts of hoofdpijn krijgen en zich ziek voelen.

Hoe kunt u kattenkrabziekte voorkomen?

U kunt een aantal maatregelen nemen om de kans op kattenkrabziekte kleiner te maken:

  • Heeft uw kat vlooien? Bestrijd de vlooien dan meteen.
  • Hygiëne na een beet of krab is belangrijk:
    • Spoel de wond goed uit met lauw water.
    • Neem contact op met de huisarts als u zich zorgen maakt. De huisarts zal bekijken of u antibiotica nodig heeft.
  • Heeft u een verminderde weerstand? Dan kunt u beter niet met (jonge, speelse) katten omgaan.

Vaak gaat kattenkrabziekte vanzelf over. Wordt u wel ziek of duren uw klachten erg lang? Neem dan contact op met de huisarts. Vertel dat u gebeten of gekrabd bent door een kat.

Lees meer over kattenkrabziekte bij mensen.

Hoe krijgt iemand spoelwormen?

Spoelwormen komen voor in de darm van (vooral jonge) katten. Deze wormen leggen kleine eitjes die met de poep van besmette katten in de omgeving terechtkomen. De eitjes zijn zo klein, dat mensen ze niet kunnen zien. Als mensen de eitjes doorslikken, kunnen ze ziek worden van de larven uit de eieren. Dat kan bijvoorbeeld doordat de eitjes aan uw handen komen, nadat u:

  • De kattenbak heeft schoongemaakt.
  • Met een kat heeft geknuffeld of een kat heeft geaaid.
  • In de tuin heeft gewerkt.
  • In de zandbak heeft gespeeld.

Spoelwormen kunnen alleen in katten volwassen worden. Bij mensen komen alleen de larven voor.

Welke klachten passen bij spoelwormen?

Vooral jonge kinderen kunnen klachten krijgen van spoelworm. De meeste mensen krijgen geen klachten.

  • Sommige mensen krijgen griepachtige klachten, zoals koorts, buikpijn en hoesten.
  • Sommige mensen krijgen een allergische reactie.
  • Heeft u astma? Dan kunnen uw klachten erger worden.

Wat kunt u doen om spoelwormen te voorkomen?

U kunt een aantal maatregelen nemen om de kans op spoelwormen kleiner te maken:

  • Behandel uw huisdier als deze spoelwormen heeft. Katten moet u meestal meerdere keren per jaar ontwormen met een wormenkuur.
  • Zorg voor goede hygiëne. Was de handen:
    • Na tuinieren en buitenspelen.
    • Na contact met zand of aarde.
    • Na het opruimen van kattenpoep.
    • Voor het (klaarmaken van) eten.
    • Hou huisdieren weg bij plekken waar kinderen spelen.
    • Heeft u een zandbak? Dek deze dan na het spelen goed af, zodat er geen katten in kunnen.
    • Zorg dat kinderen geen zand of aarde in hun mond stoppen.
    • Was groenten en fruit goed voor het eten.

Neem bij klachten contact op met de huisarts.

Lees meer over spoelwormen op Thuisarts.nl.

Hoe krijgt iemand ringworm?

Ringworm is een schimmel. Mensen kunnen deze schimmelinfectie krijgen door de huid van een besmet dier aan te raken. Vaak is aan de vacht van een dier te zien dat deze niet gezond is. Het dier heeft dan kale plekken met witte schilfers en korstjes.

Welke klachten passen bij ringworm?

De schimmel dringt bij mensen in de huid. Daar vormt ringworm roodgekleurde ringen met een iets hogere rand. De plekken gaan vanzelf weer weg, maar dat kan lang duren.

  • De randen van de plek kunnen rood worden, gaan schilferen en soms zijn er kleine pukkeltjes te zien.
  • Meestal doet de plek geen pijn.
  • Soms jeukt het.
  • De plekken kunnen overal op het lichaam voorkomen. Ook onder het haar.

Hoe kunt u ringworm voorkomen?

U kunt een aantal dingen doen om de kans op ringworm te verkleinen:

  • Krijgt uw huisdier kale plekken in de vacht? Of krabt het zich veel? Ga dan met uw dier naar de dierenarts.
  • Zet, als dat kan, dieren met ringworm in isolatie.
  • Gebruik verzorgingsmaterialen, zoals bijvoorbeeld borstels en kammen niet voor meerdere dieren.
  • Was uw handen met water en zeep na het aanraken van dieren.
  • Draag alleen uw eigen kleren, pet, muts of hoofddoek.
  • Heeft u of iemand in uw gezin ringworm?
    • Ga naar de huisarts voor een behandeling met zalf of pillen.
    • Gebruik alleen uw eigen kam en andere spullen voor het haar. Maak kammen, haarborstels en tondeuse na gebruik goed schoon, het liefst met 70% alcohol.
    • Neem tafels, stoelleuningen en vloeren af met een natte doek. Maak ze daarna droog.
    • Was verkleedkleren en knuffels op 60 graden.

Lees meer over ringworm bij mensen.  
Lees meer over ringworm bij katten.
 

Hoe krijgt iemand hondsdolheid?
Mensen kunnen hondsdolheid (rabiës) krijgen door een beet, krab of lik van een zoogdier dat besmet is met een lyssavirus. Als de ziekte niet wordt behandeld, is deze dodelijk.

Hondsdolheid komt niet voor bij katten in Nederland. Buiten West-Europa komt het wel voor. Vooral in Azië en Afrika.

Heel soms worden besmette katten illegaal uit landen buiten West-Europa naar Nederland gehaald. Wees daarom voorzichtig met katten die net uit landen buiten West-Europa zijn gekomen. Controleer altijd of een kat uit een van deze landen gevaccineerd is tegen hondsdolheid.

Welke klachten passen bij hondsdolheid?

  • Hondsdolheid begint met rillingen, koorts, overgeven en hoofdpijn.
  • Daarna volgen ernstigere symptomen, zoals kramp in de spieren, stuipen en verlamming.
  • Uiteindelijk leiden complicaties, zoals slik- en ademhalingsproblemen, altijd tot de dood.

Meestal zitten er twintig tot negentig dagen tussen het besmet raken en ziek worden.

Hoe kunt u hondsdolheid voorkomen?

Gaat u naar een land waar hondsdolheid voorkomt? Laat u dan adviseren door het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering over mogelijke vaccinatie tegen rabiës. 

Bent u gebeten, gelikt of gekrabd door een kat uit het buitenland? Doe dan het volgende:

  • Was de wond/plek 15 minuten met zeep en stromend water.
  • Ontsmet de wond daarna met jodium of 70% alcohol.
  • Neem direct contact op met een arts, ook als u gevaccineerd bent. In het buitenland belt u met de alarmcentrale van uw verzekering. In Nederland belt u de huisarts.

Een arts zal u vaccineren. Soms krijgt iemand ook antistoffen tegen hondsdolheid. Dit hangt af van de ernst van de verwonding en of iemand al eerder gevaccineerd is.
Als u snel behandeld wordt, kan worden voorkomen dat u ziek wordt. Als iemand eenmaal klachten heeft, is er geen behandeling meer mogelijk.

Lees meer over hondsdolheid bij mensen.
Lees meer over hondsdolheid bij dieren.

Bekijk hieronder andere ziekten die katten aan mensen kunnen overdragen.

Hoe krijgt iemand een campylobacter-infectie?

Campylobacter is een bacterie die voorkomt in de darmen van dieren. De bacterie is bekend van kippen, maar kan ook voorkomen bij andere dieren. Katten worden meestal zelf niet ziek van deze bacterie.

Mensen kunnen een campylobacter-infectie krijgen door:

  • Contact met besmette dieren (aaien, knuffelen) of hun uitwerpselen.
  • Het eten van onvoldoende verhit vlees.
  • Het drinken van rauwe melk.

Welke klachten passen bij een campylobacter-infectie?

De meest voorkomende klachten bij een campylobacter-infectie zijn:

  • diarree
  • buikpijn en buikkrampen
  • vermoeidheid
  • koorts

Gemiddeld beginnen de klachten drie dagen na het eten of drinken van besmet voedsel of contact met besmette dieren.

Hoe kunt u een campylobacter-infectie voorkomen?

Volg de algemene hygiëneregels die helpen om niet ziek te worden door katten.

Bent u erg ziek, gaan de klachten niet weg of maakt u zich zorgen? Neem dan contact op met de huisarts. Geef aan dat u contact heeft gehad met een kat of katten.

Lees meer over campylobacter-infectie bij mensen
Lees meer over campylobacter-infectie bij dieren.

Hoe krijgt iemand koepokken?

Mensen kunnen koepokken (cowpox) krijgen door direct contact met een dier dat het cowpox-virus draagt. Bijvoorbeeld een koe, kat, wilde muis of rat. Wilde knaagdieren dragen het virus bij zich. Zij worden er niet ziek van, maar kunnen het wel doorgeven aan andere dieren en mensen. Katten kunnen wel ziek worden. Ze krijgen dan huidafwijkingen en soms koorts en sloomheid. Besmettingen bij mensen komen bijna niet voor.

Welke klachten passen bij koepokken?

Iemand met koepokken krijgt plaatselijke huidafwijkingen, zoals pokken en blaasjes.

Hoe kunt u koepokken voorkomen?

Heeft u contact gehad met katten, wilde knaagdieren of koeien? Was dan goed uw handen met water en zeep. Zeker als het dier huidafwijkingen heeft.

Krijgt u verdachte huidafwijkingen, zoals pokken of blaasjes? Ga dan naar de huisarts.

Hoe krijgt iemand pseudoschurft?

Pseudoschurft is een besmettelijke huidziekte, veroorzaakt door schurftmijten die bij katten in de huid leven. Dit zijn andere schurftmijten dan de mijten die schurft bij mensen veroorzaken. Mensen kunnen pseudoschurft krijgen door direct contact met een kat met schurft, bijvoorbeeld door een kat te aaien of knuffelen.

Welke klachten passen bij pseudoschurft?

Jeuk die steeds erger wordt is de meest voorkomende klacht bij pseudoschurft. Er ontstaan blaasjes en rode bultjes tussen de vingers, polsen en voeten.

Bij mensen verdwijnen de klachten van pseudoschurft vanzelf. De mijten van dieren kunnen zich bij mensen niet voortplanten.

Hoe kunt u pseudoschurft voorkomen?

Heeft u contact gehad met katten? Was dan goed uw handen met water en zeep. Zeker als het dier huidafwijkingen heeft.

Ga met dieren met schurft naar de dierenarts.

Hoe krijgt iemand een salmonella-infectie?

Een salmonella-infectie wordt veroorzaakt door de salmonellabacterie. Deze bacterie kan ook bij katten voorkomen. Katten kunnen ook ziek worden van de salmonellabacterie. Mensen kunnen besmet raken door:

  • Contact met besmette katten of hun ontlasting.
  • Het eten van onvoldoende verhit vlees of eieren.
  • Het drinken of eten van producten van rauwe melk.

Welke klachten passen bij een salmonella-infectie?

De meest voorkomende klachten zijn:

  • buikkrampen
  • misselijkheid
  • braken
  • diarree

Soms hebben mensen ook:

  • koorts
  • hoofdpijn
  • spierpijn

De klachten beginnen meestal binnen drie dagen na het eten of drinken van besmet voedsel of contact met besmette dieren.

Hoe kunt u een salmonella-infectie voorkomen?

Volg de algemene hygiëneregels die helpen om niet ziek te worden door katten.

Denkt u dat u een salmonella-infectie heeft? Neem dan contact op met de huisarts als er bloed in de diarree zit, als u hoge koorts heeft of als de diarree na een week niet minder is geworden.

Lees meer over salmonella-infectie bij mensen.
Lees meer over salmonella-infectie bij dieren.

Hoe krijgt iemand tuberculose?

De runder-tbc-bacterie komt vooral voor bij koeien en veroorzaakt tuberculose. Nederland is officieel vrij van rundertuberculose, maar het komt heel af en toe nog wel voor. Bij katten bijvoorbeeld door het eten van rauwe vleesvoeding. Als een mens besmet raakt, kan dat door:

  • Direct contact met besmette dieren.
  • Het drinken van rauwe melk van een besmette koe.

Welke klachten passen bij tuberculose?

Het duurt maanden tot jaren voordat iemand klachten krijgt van tuberculose. De meest voorkomende klachten zijn:

  • hoesten
  • bloed ophoesten
  • koorts
  • vermoeidheid
  • vermagering
  • ’s nachts heel erg zweten

Hoe kunt u rundertuberculose voorkomen?

Drink geen rauwe melk.

Heeft u of iemand in het gezin lang klachten die passen bij tuberculose? Neem dan contact op met de huisarts.

Lees meer over tuberculose bij mensen
Lees meer over tuberculose bij dieren
 

Hoe krijgt iemand een chlamydia-infectie van dierlijke oorsprong?

Er zijn veel soorten chlamydia-bacteriën. Bij katten komt de bacterie Chlamydia felis voor. Dit is een bacterie die bij katten oogontstekingen kan veroorzaken. Ook mensen kunnen met deze bacterie besmet raken via besmette katten. Dit gebeurt bijna nooit.

Welke klachten passen bij een chlamydia-infectie van dierlijke oorsprong?

Een besmetting met Chlamydia felis leidt vooral tot oogklachten, zoals roodheid, wazig zien en pijn in de ogen.

Hoe kunt u een chlamydia-infectie van dierlijke oorsprong voorkomen?

Heeft uw kat een oogontsteking? Neem dan goede hygiënemaatregelen bij het verzorgen van uw kat:

  • Was uw handen als u uw kat heeft geaaid of medicijnen heeft gegeven.
  • Zorg dat u niet met uw gezicht de kop van uw kat aanraakt zolang de kat een oogontsteking heeft.

Heeft u oogklachten als roodheid, wazig zien en pijn, nadat u contact heeft gehad met een kat met oogontsteking? Neem dan contact op met de huisarts en vertel de huisarts over het contact met de kat.

Lees meer over chlamydia bij katten.